به گزارش روابط عمومی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، شانزدهمین نشست استماع نخبگانی در قالب طرح سیمرغ رمضان- پویش ملی خرد ملی برای ایران برخاسته، با موضوع چابک سازی دولت و ارتقای بهره وری با حضور بابک نگاهداری، رییس مرکز پژوهش های مجلس، علی اصغر پورعزت، استاد دانشگاه تهران، میثم لطیفی، رییس سابق سازمان اداری و استخدامی، محمدرضا رمضانیان، معاون سازمان اداری و استخدامی، داود حسین پور، استاد دانشگاه علامه طباطبایی، علی صفدری، معاون سابق سازمان اداری و استخدامی، هادی خانمحمدی، استاد دانشگاه علامه طباطبایی، مجید فولادگر، معاون سابق وزیر صمت، حمید رضا نایبی، عضو انجمن بهره وری ایران، مهدی مرتضوی، استاد دانشگاه تربیت مدرس و علیرضا شاه پری، رییس سابق امور ساختارهای سازمانی سازمان اداری و استخدامی برگزار شد.
در این نشست پاسخ به سوالاتی چون چگونه میتوان از مناقشه مفهومی در چابک سازی دولت به وحدت عملی رسید و با توجه به آنکه برنامه چابک سازی دولت شامل اقدامات متعدد و فراوانی است، اولویت یا اقدام اهرمی کدام است، مورد بحث و بررسی قرار گرفت و همچنین استفاده از مشارکت مردم در چابک سازی دولت و اولویت های ارتقاء بهرهوری دستگاههای اجرایی و نحوه ارتقای فرایندهای بازطراحی ساختار دستگاه ها نیز مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
نیازمند طراحی معماری حکمرانی هستیم
بابک نگاهداری، در این نشست با بیان این نکته که نظام های اداری سنتی و بروکراسی های سنگین توان پاسخگویی موثر به مسائل در شرایط تنش و ناپایداری را ندارند، گفت: چابک سازی دولت صرفا به معنای کوچک سازی تشکیلات یا کاهش هزینه های اداری نیست. بلکه فرایندی برای طراحی معماری حکمرانی، ارتقای بهره وری، کاهش زمان پاسخگویی به مسائل مردم و افزایش اثربخشی سیاست های عمومی است.
وی چابک سازی و بهره وری را مبتنی بر دو رکن اساسی افزایش ظرفیت حکمرانی و تضمین تاب آوری ملی دانست و با اشاره به مسئله بازآفرینی دولت چابک از بروکراسی سنتی به حکمرانی مسئله محور، گفت: یکی از چالش های اصلی نظام اداری غلبه نگاه فرآیند محور بر نتیجه محور است.
ریس مرکز پژوهش های مجلس، اضافه کرد: چابک سازی دولت به معنای باز تعریف نقش دولت از یک نهاد متصدی و متمرکز به یک نهاد راهبر، هماهنگ کننده و سیاستگذار است.
وی در ادامه به گذار از تصدی گری به فرماندهی ماموریت محور متمرکز بر سیاستگذاری تنظیم گری و راهبری کلان و واگذاری اجرای بخشی از خدمات به حوزه خصوصی، عمومی و مردمی اشاره کرد و گفت: بازتعریف مفهوم بهره وری در حکمرانی با معیارهای تاب آوری، پاسخگویی سرعت و انطباق پذیری باید در دستور کار قرار بگیرد.
رییس مرکز پژوهش های مجلس، در ادامه به محور تمرکز زدایی و توانمندسازی مدیریت های محلی اشاره کرد و گفت: استفاده از فرصت بازسازی برای اصلاحات ساختاری در دوره های پس از بحران و جنگ به سوی نهاد هوشمند منعطف پذیر یادگیرنده و مسئله حل کن باید مدنظر قرار گیرد.
وی در ادامه با اشاره به اتخاذ رویکرد مشارکتی با کارکنان در بازطراحی ساختارها، یادآور شد: ترکیب موضوع بازطراحی ساختارها با مباحث مدیریت داده و دولت الکترونیک از اولویت های این حوزه است.
نگاهداری، مردمی سازی نظام اداری را پیشران اصلی چابک سازی و ارتقای بهره وری دانست و با انتقاد از توان محدود ساختارهای بروکراتیک برای اصلاح خود، گفت: چابک سازی واقعی با مشارکت فعال مردم و بهره گیری از ظرفیت حلقه های میانی و تشکل های مردمی امکان پذیر است.
رییس مرکز پژوهشهای مجلس، در پایان تصریح کرد: تقویت سرمایه اجتماعی به عنوان موتور بهرهوری علاوه بر فناوری وساختار و همچنین تبدیل دولت به یک سکوی ملی حل مسئله از اولویت های مهم در این زمینه است.
دستگاه ها به ماموریت اصلی خود برگردند
میثم لطیفی، رییس سابق سازمان اداری و استخدامی، در ادامه این نشست عنوان کرد: در مسئله ساختار دولت باید به نقش مجلس توجه کنیم.
وی ادامه داد: ما نمی توانیم به وحدت نظری در حوزه اجرایی دست پیدا کنیم باید نظریه مختار را انتخاب کنیم و بر اساس آن اقدام کنیم.
لطیفی تصریح کرد: بهترین مسیر و مبدا ما در مسئله چابک سازی دولت، سیاست های کلی نظام اداری است که متاسفانه مغفول واقع شده است.
وی تصریح کرد: مشکل اصلی ما این است که دستگاه های اجرایی از ماموریت های اصلی خود فاصله گرفته اند و به ماموریت هایی می پردازد که در حوزه وظایف آن ها نیست.
رییس سابق سازمان اداری و استخدامی، با تاکید بر اصلاح فرایندهای تصمیم گیری در دولت عنوان کرد: باید دستگاه ها را به ماموریت اصلی خود برگردانیم و در این زمینه نیازمند یک نهاد فراقوه ای بی رحم، اما عاقل هستیم.
مجید فولادگر، هم در این نشست عنوان کرد: بهره وری در یک سازمان بستگی به حال کلی کارمندان آن سازمان دارد. مدیران ما باید به زمزمه های سازمانی توجه کنند.
معاون سابق وزیر صمت، با بیان اینکه خیلی وقت ها چابک سازی به معنای حذف بخش های کارآمد سازمان است، تصریح کرد: در این زمینه باید دقت لازم را داشته باشیم. همچنین تنوع پرداختی باعث شده که عمدتا نیروهای توانمند از ستادها به سمت مجموعه های تابعه منتقل شوند.
علیرضا شاه پری، رییس سابق امور ساختارهای سازمانی سازمان اداری و استخدامی، هم در این نشست از روش های گذشته و سنتی برای چابک سازی انتقاد کرد و گفت: ما دو مسیر بیشتر پیش روی خود نداریم و این دو مسیر شامل مدیریت محلی و مدیریت دولت دیجیتال است.
مهدی مرتضوی، استاد دانشگاه تربیت مدرس هم در این نشست عنوان کرد: جنگ رمضان یک نقطه عطف برای این است که ما بتوانیم یک برنامه بازی ملی را طراحی و اجرا کنیم و مرکز پژوهش های مجلس می تواند سردمدار این امر باشد.
داود حسین پور، استاد دانشگاه علامه طباطبایی، هم در این نشست با بیان اینکه نیازمند لایه برداری و لایه زدایی از ساختارهای بروکراسی کشور هستیم، خاطرنشان کرد: بسیاری از قوانین در حوزه چابک سازی دولت و بهره وری دولت اجرایی نشده است و در این زمینه همه تلاش خود را باید قرار دهیم تا قوانین اجرایی شوند.
وی از تفویض اختیارات به استانداران دفاع کرد و این امر را یکی از الزامات افزایش چابکی دولت دانست و گفت: بنابراین باید در مسیر تفویض اختیارات از مرکز به مدیریت های محلی حرکت کنیم.
این استاد دانشگاه به تحول دیجیتال در خدمات دولتی و حرکت از سازمان محوری به خدمات محوری اشاره کرد و گفت: برای چابک سازی دولت این پیشنهادات باید اجرایی و عملیاتی شود تا ما در مقام عمل شاهد تحول باشیم.
علی اصغر پورعزت، رییس دانشکده حکمرانی دانشگاه تهران، هم در این نشست به بحث ضریب احیا اشاره کرد و گفت: برخی ساختارهای فعلی باید منحل شوند و ساختارهای جدید متناسب با بعد ازجنگ راه اندازی شود.
وی در ادامه به بحث در مورد مفهوم چابک سازی پرداخت و گفت: چابک سازی هم به معنای افزایش ظرفیت بازسازی نظام بروکراسی در کشور است و در این میان باید ساختارهای موقتی با اتاق های تدبیر، عملیات و اجرا ایجاد کنیم تا فرایند احیای بعد از جنگ به خوبی انجام شود.
محمد صالح اولیا، رییس سازمان ملی بهره وری، هم در این نشست به اقدامات انجام شده در این زمینه اشاره کرد و گفت: برای تحقق بهره وری و چابک کردن دولت نیازمند عزم و اراده سیاسی و ملی هستیم چرا که در این زمینه مقاومت های زیاد نهادی و اجرایی وجود دارد.
علی صفدری، معاون سابق سازمان اداری و استخدامی، هم در این نشست با اشاره به سوابق مسئله چابک سازی دولت که از دهه 80 در کشور مطرح است، عنوان کرد: این امر در قوانین مختلف تکرار شده است اما عملیاتی نشده است و به نظر می رسد برای عملیاتی شدن این امر ما نیازمند ایجاد روندهای اجرایی کارآمد هستیم.
شایان ذکر است نشستهای استماع نخبگانی در راستای ماموریت ریاست محترم مجلس شورای اسلامی، در خصوص دریافت ایدههای نخبگانی در خصوص مسائل جنگ و پساجنگ و راهکارهای رفع آنها برگزار میشود./
پایان پیام
